محمد هنگام جست‌وجو در گوگل با «میانگین‌گیری هزینه دلاری» یا DCA آشنا شد. کنجکاو شد و بیشتر درباره‌اش خواند. فهمید در این روش، خرید دارایی با مبلغی ثابت و در فاصله‌های زمانی مشخص انجام می‌شود. برای اجرای آن هم نیازی به پیش‌بینی دقیق قیمت‌ها نیست.
وقتی محمد خواست خرید را شروع کند، فهمید سختی کار در خود روش نیست. سختی در پایبندی به برنامه است. در این مقاله توضیح می‌دهیم DCA چیست و چگونه کار می‌کند. روش محاسبه سود و زیان آن را هم بررسی می‌کنیم. سپس به دشواری‌های اجرای دستی می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم سرمایه‌گذاری خودکار بیتمکس چگونه اجرای این برنامه را ساده‌تر می‌کند.
DCA یا میانگین‌گیری هزینه دلاری چیست؟
طبق تعریف Investor.gov، وابسته به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، میانگین‌گیری هزینه دلاری (Dollar-Cost Averaging) یا DCA یک استراتژی سرمایه‌گذاری است. در این روش، خرید دارایی را با مبلغی ثابت و در فاصله‌های زمانی مشخص انجام می‌دهید. بالا یا پایین رفتن قیمت در روز خرید، برنامه شما را تغییر نمی‌دهد.
واژه «دلاری» از نام انگلیسی این روش آمده است. مبلغ خرید می‌تواند به واحد دیگری، مانند تومان یا تتر، تعیین شود.
هدف این روش، منظم‌کردن سرمایه‌گذاری و کاهش تأثیر احساسات بر تصمیم‌هاست. با این برنامه، نتیجه خرید شما کمتر به انتخاب یک زمان مشخص برای ورود به بازار وابسته می‌شود.
DCA یک استراتژی است، نه یک ابزار. می‌توانید آن را دستی اجرا کنید و هر نوبت را خودتان بخرید.
DCA چطور کار می‌کند؟
فرض کنید قصد خرید یک ارز دیجیتال را دارید. مبلغ موردنظر را به چند بخش مساوی تقسیم می‌کنید و در زمان‌های مشخص خرید می‌کنید. وقتی قیمت پایین می‌آید، با همان مبلغ مقدار بیشتری از ارز می‌خرید. وقتی قیمت بالا می‌رود، مقدار کمتری دریافت می‌کنید. خریدها به این شکل در قیمت‌های مختلف انجام می‌شوند و میانگین قیمت خرید شما در طول زمان شکل می‌گیرد.
میانگین قیمت خرید و سود و زیان در DCA چگونه محاسبه می‌شود؟
در DCA، خریدها در چند نوبت و با قیمت‌های متفاوت انجام می‌شوند. برای محاسبه سود یا زیان، ارزش فعلی دارایی را با مجموع مبلغ پرداخت‌شده مقایسه می‌کنید.
سود یا زیان = ارزش فعلی دارایی − مجموع سرمایه‌گذاری
میانگین قیمت خرید = مجموع پول پرداخت‌شده ÷ مجموع واحدهای خریداری‌شده
فرض کنید فردی در چند نوبت، مجموعاً ۳۰۰ تتر سرمایه‌گذاری کرده است. او با این مبلغ، ۳۵ واحد از یک ارز دیجیتال خریده است. میانگین قیمت خرید او از تقسیم ۳۰۰ بر ۳۵ به دست می‌آید و برای هر واحد حدود ۸٫۵۷ تتر است.
اگر قیمت فعلی هر واحد ۱۰ تتر باشد، ارزش دارایی او به ۳۵۰ تتر می‌رسد. در این حالت، سود محقق‌نشده او ۵۰ تتر است.
اگر قیمت هر واحد به ۷ تتر برسد، ارزش دارایی ۲۴۵ تتر خواهد بود. در این حالت، او ۵۵ تتر زیان محقق‌نشده دارد.
خرید تدریجی هم می‌تواند با زیان همراه شود. اگر قیمت فعلی دارایی از میانگین قیمت خرید پایین‌تر باشد، ارزش دارایی از مجموع مبلغ سرمایه‌گذاری کمتر خواهد بود.
در این محاسبه‌ها، کارمزد معامله در نظر گرفته نشده است. تا زمانی که دارایی را نفروخته‌اید، سود یا زیان «محقق‌نشده» است. مقدار آن با تغییر قیمت دارایی تغییر می‌کند.
چرا برخی سرمایه‌گذاران DCA را انتخاب می‌کنند؟
برخی افراد ترجیح می‌دهند مبلغ موردنظرشان را به‌تدریج وارد بازار ارزهای دیجیتال کنند. با DCA، خرید را طبق برنامه انجام می‌دهید و نیاز کمتری به جست‌وجوی «بهترین نقطه ورود» دارید. درباره دشواری انتخاب زمان خرید می‌توانید مقاله چه موقع بیت کوین بخریم؟ را بخوانید.
پیش‌بینی دقیق قیمت حتی برای افراد باتجربه هم دشوار است. خرید منظم می‌تواند وابستگی تصمیم شما به زمان ورود را کاهش دهد. نهاد ناظر کارگزاری‌های آمریکا (FINRA) نیز توضیح می‌دهد که پایبندی به برنامه خرید در شرایط مختلف بازار، می‌تواند تأثیر احساسات و تصمیم‌های عجولانه را کمتر کند.
DCA و ثروت تدریجی
ثروت تدریجی به معنای افزایش دارایی در طول زمان از راه پس‌انداز و سرمایه‌گذاری منظم است. DCA یکی از روش‌های دنبال‌کردن این رویکرد است. می‌توانید با مبالغ کوچک شروع کنید و خرید را طبق برنامه ادامه دهید. رشد سرمایه به عملکرد دارایی و شرایط بازار بستگی دارد و تضمین‌شده نیست.
DCA برای چه کسی مناسب است و چه محدودیت‌هایی دارد؟
نتیجه DCA به شرایط بازار و عملکرد دارایی انتخاب‌شده بستگی دارد. استفاده از این روش، سود را تضمین نمی‌کند.
برای انتخاب این روش، دو موقعیت را در نظر بگیرید. ممکن است مبلغی را از قبل در اختیار داشته باشید و بخواهید آن را به‌تدریج وارد بازار کنید. پژوهش ونگارد (۲۰۲۳) نشان می‌دهد در داده‌های تاریخی، سرمایه‌گذاری یک‌جا در حدود دو سوم موارد نتیجه بهتری از خرید تدریجی داشته است. در همین پژوهش، خرید تدریجی در بیشتر موارد از نگه‌داشتن کامل پول به‌صورت نقد بهتر بوده است.
در موقعیت دوم، مبلغ سرمایه‌گذاری را یک‌جا در اختیار ندارید. می‌خواهید بخشی ثابت از درآمد ماهانه خود را به خرید اختصاص دهید. DCA با این شیوه سرمایه‌گذاری سازگار است و سرمایه‌گذاری خودکار بیتمکس امکان اجرای آن را فراهم می‌کند.
سختی‌های اجرای دستی DCA
روش DCA روی کاغذ ساده به نظر می‌رسد. اجرای دستی آن، با چند دشواری همراه است.
- به‌خاطر سپردن نوبت خرید: باید در هر سررسید خرید کنید. فراموش‌کردن یک نوبت، نظم برنامه را به هم می‌زند.
- پایبندی هنگام افت بازار: با کاهش قیمت‌ها ممکن است خرید را عقب بیندازید. در برنامه DCA، خرید در همین روزها هم ادامه دارد و با مبلغ ثابت، مقدار بیشتری از دارایی خریده می‌شود.
- وسوسه تغییر برنامه: وقتی هر خرید را خودتان انجام می‌دهید، ممکن است هر بار درباره ادامه برنامه تجدیدنظر کنید. این تصمیم‌گیری مکرر، فرصت بیشتری برای دخالت هیجان ایجاد می‌کند.
- تکرار کارهای اجرایی: باید هر دو هفته یا هر ماه وارد حساب شوید، پول واریز کنید، ارز را انتخاب کنید و خرید را انجام دهید.
- پیگیری سوابق: برای محاسبه میانگین قیمت خرید، باید مبلغ پرداخت‌شده و مقدار دارایی دریافتی در هر نوبت را ثبت کنید.
سرمایه‌گذاری خودکار بیتمکس چطور DCA را ساده می‌کند؟
DCA برنامه خرید را از نظر مبلغ و فاصله زمانی مشخص می‌کند. سرمایه‌گذاری خودکار، اجرای این برنامه را بر عهده می‌گیرد. برای مثال، می‌توانید طبق روش DCA در ابتدای هر ماه خودتان خرید کنید. با سرمایه‌گذاری خودکار، برنامه را از قبل تنظیم می‌کنید و خریدها در موعد تعیین‌شده انجام می‌شوند.
با سرمایه‌گذاری خودکار در بیتمکس می‌توانید برنامه خرید ارز دیجیتال خود را تنظیم کنید. هر طرح می‌تواند شامل یک یا چند ارز باشد. مبلغ خرید هر ارز را هم جداگانه تعیین می‌کنید. هنگام ساخت طرح، بانک مبدأ و نام طرح را مشخص می‌کنید. سپس دوره خرید، مدت اعتبار، ارزها و مبلغ هرکدام را انتخاب می‌کنید. دوره خرید می‌تواند هر دو هفته یا هر ماه باشد. پس از تأیید طرح، خریدها طبق برنامه انجام می‌شوند و برای هر نوبت نیازی به ورود دوباره به حساب ندارید.
این قابلیت، اجرای برنامه را از چند جهت ساده‌تر می‌کند.
- یادآوری نوبت خرید: خریدها طبق زمان‌بندی طرح انجام می‌شوند و نیازی به یادآوری هر نوبت ندارید.
- پایبندی به برنامه: تصمیم خرید را هنگام ساخت طرح می‌گیرید. در روزهای پرنوسان هم برنامه بدون دخالت شما ادامه پیدا می‌کند.
- انجام کارهای تکراری: برداشت از حساب بانکی و خرید ارز در هر نوبت به‌صورت خودکار انجام می‌شود.
- پیگیری سوابق: وضعیت هر نوبت و جزئیات خرید هر ارز در تاریخچه طرح ثبت می‌شود.
نکات مهم درباره سرمایه‌گذاری خودکار در بیتمکس
- حداقل مبلغ و سقف برداشت: حداقل مبلغ خرید هر ارز ۱۰۰٬۰۰۰ تومان است. مجموع مبلغ همه ارزها باید در محدوده سقف برداشت مستقیم بانک انتخاب‌شده باشد. این سقف هنگام انتخاب بانک نمایش داده می‌شود.
- تأیید برداشت بانکی: هنگام فعال‌سازی طرح، فقط یک‌بار به درگاه بانک هدایت می‌شوید. در این مرحله، مجوز برداشت خودکار را تأیید می‌کنید. با این مجوز، بیتمکس می‌تواند طبق برنامه از حساب شما برداشت کند. برداشت‌های بعدی به مراجعه دوباره به درگاه بانک نیاز ندارند. اولین برداشت ساعت ۱۰:۳۰ صبح روز بعد از ساخت طرح انجام می‌شود.
- مالکیت حساب بانکی: صاحب حساب بانکی باید همان صاحب شماره موبایل ثبت‌نام‌شده در بیتمکس باشد.
- تغییر طرح: طرح پس از ساخت قابل ویرایش نیست. برای تغییر مشخصات، باید آن را لغو کنید و طرح جدیدی بسازید.
- موجودی ناکافی حساب بانکی: اگر در سررسید خرید، موجودی حساب کافی نباشد، آن نوبت «ناموفق» ثبت می‌شود. تلاش مجدد فوری انجام نمی‌شود و برداشت بعدی در سررسید بعدی خواهد بود. طرح همچنان فعال می‌ماند.
- کارمزد خرید: کارمزد همان کارمزد معمول معامله در بیتمکس است. سرمایه‌گذاری خودکار کارمزد اضافه‌ای ندارد.
مراحل سرمایه‌گذاری خودکار در بیتمکس
برای ساخت طرح، مراحل زیر را انجام دهید.
- وارد حساب کاربری شوید: در بیتمکس ثبت‌نام کنید و وارد حساب خود شوید.
- بخش سرمایه‌گذاری خودکار را باز کنید: در صفحه اصلی، سرویس «سرمایه‌گذاری خودکار» را انتخاب کنید. سپس گزینه ساخت طرح جدید را بزنید.
- بانک مبدأ را انتخاب کنید: بانکی را انتخاب کنید که مبلغ هر نوبت از حساب شما در آن برداشت می‌شود. سقف برداشت هر بانک در همین مرحله نمایش داده می‌شود.
- نام، دوره خرید و مدت اعتبار را مشخص کنید: برای طرح نامی انتخاب کنید. دوره خرید را روی «هر دو هفته» یا «هر ماه» قرار دهید. مدت اعتبار طرح را هم از میان ۱، ۲، ۶، ۹ یا ۱۲ ماه انتخاب کنید.
- ارزها و مبلغ خرید را تعیین کنید: یک یا چند ارز انتخاب کنید و مبلغ خرید هرکدام را به تومان وارد کنید. حداقل مبلغ برای هر ارز ۱۰۰٬۰۰۰ تومان است. برای اضافه‌کردن ارز دیگر، دکمه «افزودن رمزارز» را بزنید.
- طرح را فعال کنید: روی «فعال‌سازی طرح» بزنید. سپس در درگاه بانک، مجوز برداشت خودکار را تأیید کنید.
پس از تأیید مجوز و فعال‌شدن طرح، خریدها طبق برنامه انتخاب‌شده انجام می‌شوند.
سؤالات متداول درباره DCA و سرمایه‌گذاری خودکار
آیا DCA سود را تضمین می‌کند؟
خیر. DCA وابستگی خرید به زمان ورود را کاهش می‌دهد. اگر قیمت فعلی دارایی از میانگین قیمت خرید پایین‌تر باشد، سرمایه‌گذاری شما با زیان همراه است.
دوره خرید در سرمایه‌گذاری خودکار بیتمکس چقدر است؟
می‌توانید دوره خرید را هر دو هفته یا هر ماه انتخاب کنید. مدت اعتبار طرح هم ۱، ۲، ۶، ۹ یا ۱۲ ماه است.
حداقل مبلغ سرمایه‌گذاری خودکار چقدر است؟
حداقل مبلغ خرید هر ارز ۱۰۰٬۰۰۰ تومان است. مجموع مبلغ ارزها باید در محدوده سقف برداشت بانک انتخاب‌شده باشد.
آیا سرمایه‌گذاری خودکار کارمزد جداگانه دارد؟
خیر. کارمزد خرید، همان کارمزد معمول معامله در بیتمکس است.
بعد از ساخت طرح می‌توانم آن را تغییر دهم؟
طرح قابل ویرایش نیست. برای تغییر مشخصات، باید طرح فعلی را لغو کنید و طرح جدیدی بسازید.
جمع‌بندی
در DCA، مبلغ ثابتی را در فاصله‌های زمانی مشخص به خرید اختصاص می‌دهید. اجرای این روش به پیش‌بینی دقیق قیمت‌ها نیاز ندارد، اما به پایبندی شما به برنامه وابسته است. با سرمایه‌گذاری خودکار بیتمکس می‌توانید برداشت بانکی و خریدهای دوره‌ای را طبق برنامه انجام دهید. اگر درباره این قابلیت یا انتخاب طرح سؤال دارید، تیم پشتیبانی بیتمکس پاسخگوی شماست.
